دوره شگفت انگیز مغز، از تولد تا سه سالگی برنامه توسعه برای مغز

در قرن نوزدهم میلادی دستورالعمل های فرزندپروری مبنی بر این بود که هیچ گاه فرزندتان را در آغوش نگیرید و نبوسید و اجازه ندهید در کنار شما یا روی پای شما بنشیند و اگر یک وقتی خواستید این کار را انجام دهید فقط موقع شب بخیر گفتن، پیشانی او را ببوسید.
اما اکنون همه چیز تغییر کرده است. بسیاری از تحقیقات تایید کرده‌ اند که چه بخواهیم و چه نخواهیم، والدین همیشه به طور غریزی این کارها را انجام می دهند.

نشان دادن محبت، نوازش کودکان و بازی کردن با آن ها، مغز سالم و قدرتمندی برایشان می سازد. سه سال اول زندگی کودکان اهمیت خاصی دارد، چون دوره ی بسیار مهمی برای رشد مغز کودک است. تجربیات کودک در سه سال اول زندگی، معمار مغز کودک است و اتصالات نواحی مغز را برقرار می کند که باعث رشد مهارت های مهم زندگی در کودک می شود. ارتباطات قدرتمند نواحی مختلف مغز، مهرت ها را رقم می زند. مهارت های حل مسئله، مهارت های ارتباطی، کنترل برخورد و ایجاد روابط و …
تعامل و تجربیات کودک با دنیای بیرون موجب می شود در هر ثانیه ۷۰۰۰ اتصال در نواحی مغز ایجاد می شود این اتصالات نواحی مغز به کودک کمک می کنند تا لازمه های زنده ماندن و پیشرفت و موفقیت در خانواده، جامعه و فرهنگ را بیاموزد.
کیفیت روابط کودک تاثیر زیادی بر این دارد که کدام اتصالات نواحی مغز به وجود آید و قدرت این اتصالات چقدر باشد.
این به این معنی است که تجربیات اولیه ی کودک موضوع بسیار مهمی است. روابط حمایتگرانه در سال های اولیه کودک دانه هایی برای عشق، امنیت و سلامت می کارند، که رشته ای از اتصالات مغزی را ایجاد می کند و باعث میشود کودکان ارتباط و پیوند با دیگران را بیاموزند.

مغز کودکانی که بد رفتاری مداوم را تجربه می کنند، طوری شکل گرفته است که احساس خطر کند و در حالت واکنش به تهدید باشد و این باعث افزایش اضطراب، ترس و احساس عدم امنیت می شود و باعث اختلال در یادگیری آنها می گردد.
اتصالات نواحی مغز کودک به کیفیت مراقبتی که دریافت می کند، بستگی دارد، این اتصالات میتواند تاثیرات مادام العمر داشته باشند. زیرا اتصالات نواحی مغزی، بر شیوه ی تفکر، یادگیری و مدیریت احساسات و ایجاد روابط با دیگران و در واقع سبک زندگی بزرگسالی ما اثر میگذارند.
بسیار خب کودک شما برای ایجاد اتصالات سالم در نواحی مغز به چه چیزی نیاز دارد؟
او نیاز دارد که شما به نشانه ها، کلمات، حالات چهره و اعمال او توجه آگاهانه داشته باشید و به او طوری واکنش دهید که نیاز های فردی او محترم شمرده شود.

ما به این کار، مراقبت موثر و مسئولانه میگوییم، وقتی که شما با درک و حساسیت واکنش می دهید در واقع به کودک این پیام را می دهید می فهمید چه می گوید و به نیازهای او احترام می گذارید. این تعامل دو جانبه ی محبت آمیز، باعث اتصالات نواحی مغزی قدرتمندی در کودک شما می شود که به او در موفقیت و پیشرفت در زندگی کمک می کند.

دیگر چه راه هایی برای پرورش اتصالات سالم نواحی مغز میشناسید؟
کودکتان را در روابط و تعاملات شریک خود بدانید مثل بازی از هوا گرفتن، یکی از شما بازی را شروع می کند و دیگری به آن واکنش می دهد
شما با کودک خود صحبت می کنید و بعد به او زمان می دهید که با صدا، کلمات و رفتار به شما پاسخ دهد و دوباره شما پاسخ می دهید این یک گفتگو است.
تجربه ی شگفت انگیز دیگری وجود دارد که پرورش دهنده اتصالات سالم در نواحی مغز است و آن مواجهه با مقداری استرس است. بله درست است، مقدار کمی استرس اثر فوق العاده ای در پرورش یک مغز سالم و قوی دارد. استرس مفید با چالش های روزانه به وجود می آید مانند استفاده از عضلات در تجربیات و تکالیف مشکل
این چالش ها کمک می کنند که مهارت های جدیدی یاد بگیریم و مسائل را حل کنیم مانند حل کردن یک پازل و یا مدیریت احساسات دشوار مانند نرسیدن به هر چیزی که می خواهیم مواجهه با این نوع استرس باعث می شود که کودک سازگاری با دیگران را بیاموزد و در کار،مدرسه و زندگی موفق باشد. فرزند شما قادر به تحمل استرس می باشد چون شما برای حمایت از او حضور دارید و او آموخته است که می تواند به شما اعتماد کند.
بنابراین با توجه فرزندتان را تماشا کنید و فقط زمانی که کاملا ناتوان است و احتیاج به کمک دارد به او کمک کنید.
قرار دادن کودک در معرض کمی چالش باعث می شود شیوه ی حل مسئله را یاد بگیرد. خودتان را مانند یک مربی ببینید که پیشنهاد و ایده می دهد، اما کار را به عهده نمی گیرد. فقط زمانی که کاملا ضروری است مداخله کنید.
به یاد داشته باشید که ایجاد چالش های جدید مغز قدرتمندی می سازد و انگیزه برای یادگیری ایجاد می کند. پس مهم ترین موضوع این است که شما مهم ترین فرد در زندگی کودکتان هستید، شما اورا بهتر از هر کسی می شناسید و بیشتر از هر کسی دوستش دارید پس به یاد داشته باشید شما فقط یک لالایی خوان، عوض کننده ی پوشک، قصه گو یا بازی کننده ی دالی موشه نیستید، شما دارید به کودکتان کمک میکنید که مغز سالمی داشته باشد.

  • تلخیص و ترجمهنسیم اصل یوسف زاد از: zerotothree.org