موانع فرزندپروری سالم فرزندپروری، ۱۰۰ متر با مانع

می گویند شخصیت کودک تا ۶ سالگی شکل می گیرد، بعضی ها هم می گویند تا ۳ سالگی. چه فرصت کوتاهی. آیا من همه آن چیزی که برای مادری کردن لازم است را دارم؟ به نظر می رسد تا بخواهم همه چیز را یاد بگیرم، دیر خواهد شد.
تازه مگر وقت می کنم؟ فراگیریِ مهارت های فرزندپروری کاری زمان بر است. فرزندم تازه به دنیا آمده و حتی خواب کافی هم ندارم، چه برسد به اینکه کتاب بخوانم یا در کلاس و کارگاه شرکت کنم.

راست می گوئید.
هم اینکه فرزندپروری و یادگیری مهارتهایش زمان بر است و هم اینکه شما به اندازه ی کافی مشغول هستید. اما یک سوال مهم: فرض کنید یک اتومبیل صفر کیلومتر خریده اید و همین امروز از کمپانی تحویل گرفته اید. هیچ کس جز شما نمی تواند پشت فرمان بنشیند. نه اینکه نتواند، بلکه کسی نیست تا کمکتان کند. به نظرم می رسد کمی دیر به فکر گرفتن گواهینامه ی رانندگی و یادگیری مهارت های رانندگی افتاده اید. حالا چه باید کرد. یادگیری رانندگی از شما زمان زیادی خواهد گرفت اما …
… اینکه این پروسه وقت گیر است، اصلا دلیل خوبی نیست که بدون گواهینامه پشت فرمان بنشینید و خودتان و فرزندتان (ببخشید) اتومبیلتان را به کشتن دهید.
پیشنهاد می کنم برای یادگیری برخی اصول، همین امروز اقدام کنید. یادگیری اصول اولیه برای فرزند پروری، مسئله ی مهمی است که زمان زیادی از شما نخواهد گرفت.

مانع دوم
حال بد:
منظور از حال بد، حال روانی و روحی مادر و پدر و همچنین حالِ بد در زندگی زناشوئی است.
تحقیقاتی که روی بیماران روانی انجام شده، نشان می دهد که حداقل بخشی از مسائل روانی، ریشه در کودکی و رفتارهای والدین داشته است.
مبتلایان به اسکیزوفرنی، غالبا خانواده ای خصومت -ورز داشته اند. یعنی والدین با کودک دشمنی می کرده اند. این دشمنی در غالب لج بازی یا تنبیهات سخت، متداول ترین شکل خصومت است.
از طرفی والدینی که پیام های متناقض به فرزندشان می داده اند، فرزندانی با احتمال بیماری های سایکوتیک، شبیه به اسکیزوفرنی تربیت کرده اند. متداول ترین شکل پیام های متناقض، وسط دعوای مادران و پدران اتفاق می افتد. لج بازی والدین با هم، کودک را از دو طرف آنقدر می کشد تا روان کودک، دوپاره می شود.
فرض کنید، پدر فریاد می کشد: گمشو توی اتاقت. از آنطرف مادر داد می زند: گفتم همینجا وایسا، میخوام ببینم چی کار می خواد بکنه؟ کودک نمی داند باید حرف کدام یک از والدین را گوش کند. همین اتفاق زمانی رخ می دهد که باورها به بچه ها گوش زد می کنند: دروغگویی کار بدی است، اما از آنها خواسته می شود تا دروغ بگویند.
امیدوارم مطلب را درست فهمیده باشید. پیشنهاد می کنم اگر احساس می کنید فرزندتان در معرض چنین آسیبهائی است، اگر اختلاف دارید یا حتی حرفهایی در زندگی وجود دارد که نمی توانید به زبان بیاورید، اگر احساس ناراحتی
می کنید یا اضطراب دارید و یا اگر درد جسمانی دارید، با یک روان شناس مشورت کنید.

مانع سوم
تبلیغات آموزشی:
از “بغلش نکن، بغلی میشه و بچه اس، نمی فهمه”، تا “باید آموزش رو از همین الآن شروع کرد و در ۳ سالگی به ۱۸ زبان زنده ی دنیا حرف خواهد زد و …”ا باورهای غلطی هستند که یا از عهد قدیم به ما رسیده یا سیستم های اجتماعی امروز با تبلیغات در گوش ما کرده اند.
باور داشته باشید که هیچ بچه ای تا آخر عمر، بغلی نمانده، هیچ انسانی در ۲۷ سالگی و به دلیل عدم آموزش دستشوئی، پوشک نمی شده. هیچ کودکی تا پایان عمر چهاردست و پا راه نرفته.
کودک شما بیش از هر آموزشی به قصه ها و لالائی های مادرانه تان احتیاج دارد.

مانع چهارم
پدربزرگ ها و مادربزرگ ها:
حتما این جمله را شنیده اید که می گویند: فرزند بادام است و نوه مغز بادام.
این پدربزرگ ها و مادر بزرگ ها، انچنان دلشان برای نوه ی کوچولوشان غنج می زند و آنچنان ذوق می کنند که گوئی اولین انسان جهان پا به این دنیا گذاشته.
حواستان به احساسات قلبی آنها باشد اما بدانید که این احساسات شما را از شیوه ی فرزندپروریتان دور نکند.
آنها دلشان نمی خواهد نوه ی قندِ عسلشان گریه کند. نمی خواهند کسی به نوه ی دلبندشان بگوید بالای چشمت ابروست. اما توجه کنید که فرزندپروری شما، با این سبک از محبت در تضاد است. گاهی لازم است فرزندتان گریه کند، همچنین گاهی لازم است از اقتدارتان استفاده کنید و به عنوان مثال اگر فرزندتان برای بازی کردن با چاقو گریه کرد، در مقابلش جدی باشید و خواسته اش را برآورده نکنید.
در مسیر فرزندپروری صحیح گاهی یک اسباب بازی هم حکم چاقو را پیدا می کند.

تلاش می کنیم تا در شماره های بعد نیز شما را با موانع دیگری آشنا کنیم.

  • نویسندهزهرا زارعی مشاور کودک سردبیر